O Brwinowie

Posted in Bez kategorii  by: brwin
listopad 20th, 2008

Miasto Brwinów i Gmina Brwinów

Na terenach obecnego miasta Brwinów życie ludzkie istniało już ok. 8000 lat p.n.e. Odkryto tutaj na ślady jednego z największych w ówczesnej Europie ośrodków hutnictwa opartego o znaczne zasoby rudy darniowej.Nazwa Brwinów znana jest od XV w. W roku 1406 występuje jako Brwinowo, w 1429 r. ? jako Brwynowo. Według historyków u jej podstaw leży staropolskie birzwo ? belka, tram, drzewo, gwarowe: berwina, kładka. Według etymologii, opartej na miejscowej tradycji, nazwa miałaby się wywodzić od określenia ?borowy nów?. Rok 1406 ? to najdawniejsza znana data z dziejów Brwinowa. W akcie erekcyjnym ogłoszonym w tym właśnie roku biskup poznański wymienia między innymi wieś Brwinowo. W XVIII i XIX w. krzyżowały się tutaj dwa szlaki komunikacyjne: tzw. droga królewska prowadząca z Warszawy do Piotrkowa Trybunalskiego, miejsca sejmików szlacheckich, oraz lokalny szlak ze stolicy do Grodziska. W czerwcu 1845 r. przez Brwinów przejechał pierwszy pociąg Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Dzięki rozwojowi kolei Brwinów rozwinął się mocno, zarówno pod względem gospodarczym jak i społecznym. W latach poprzedzających wybuch I wojny światowej Brwinów liczył już ponad 2 tysiące mieszkańców. W roku1927 Brwinów otrzymał status letniska. Powołany został lokalny samorząd i wybrany wójt. W 1929 r. Brwinów gościł ówczesnego prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego. Miejscowość szybko rozwijała się, powstawały piękne wille i pałacyki. Osiedlały się tutaj znane i wybitne osobistości ? m. In. Jarosław Iwaszkiewicz, Zygmunt Bartkiewicz czy Stefan Kiedrzyński. W 1939 roku, we wrześniu rozegrała się pod Brwinowem bitwa 36 pułku piechoty Legii Akademickiej z wojskami niemieckimi, która opóźniła marsz hitlerowców na Warszawę. Charakterystyczną cechą miasta Brwinowa jest zabudowa willowa i pałacowa pochodząca z przełomu XIX i XX w., oraz XX-lecia międzywojennego. Budynki położone w malowniczych ogrodach wśród pięknego starodrzewu, stanowią niepowtarzalny obraz minionej epoki. Na szczególną uwagę ze względu na wartość architektoniczną i swój stan, zasługują następujące obiekty: Obiekt, znajdujący się przy ul. Batorego - Willa ?Chałupka? wybudowana około 1898 r. wg projektu sławnego architekta Oskara Sosnowskiego. Stojąca przy skrzyżowaniu ulic Leśnej i Słonecznej - Willa ?Janina? wybudowana w latach 1909-1911 Dworek ?Zagroda? z 1905 znanego pisarza Zygmunta Bartkiewicza (ul. Grodziska). Obecnie w znajduje się tam ?Towarzystwo Przyjaciół Brwinowa? Zlokalizowany przy ul. Słonecznej, dworek rodziny Wernerów z 1914. Dom Państwa Wernerów kilkakrotnie posłużył jako plan do kręcenia filmów (?Na dobre i na złe?). Znajduje się także pamiątkowa tablica informacyjna upamiętniającą ukrycie przez prof. Wacława Wernera radu w czasie okupacji hitlerowskiej. Przy ul. Żwirowej - Dom ?Pod Wiatrakiem? z 1912 wg projektu Oskara Sosnowskiego Pałacyk z 1927 Rodziny Tobołków położony jest przy wejściu do parku miejskiego. W latach 1939-1944 w domu tym mieściła się siedziba Gestapo. Dom ?Amerykanka? 1925 (ul. Rynek) Pałac zbudowany w 1909 ? Rodziny Wierusz-Kowalskich wg projektu Stanisława Grochowicza położony obok parku miejskiego (ul. Dworska) lata świetności ma już za sobą. Niegdyś należał do SGGW, obecnie w stanie ruiny. Dobrze także znany mieszkańcom Brwinowa budynek apteki z 1911 przy ul. Grodziskiej 12. Apteka otwarta jest do dnia dzisiejszego. W mieście jest także wiele zabytków sakralnych m.in. zabytkowa kaplica z połowy XIX w. na brwinowskim cmentarzu. Istotnym jest fakt, że na cmentarzu w Brwinowie znajduje się grób Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów, aktora Wacława Kowalskiego oraz światowej sławy archeologa-egiptologa Kazimierza Michałowskiego.

 

 

Nawigacja: