Posted in Sztuka by: doop.pl
Skandal w sztuce, czy ze względu na tematykę, tworzywo, warsztat czy środki wyrazu, nie wyklucza więc artyzmu. Skandal jest swego rodzaju narzędziem w rękach artysty czy Galerii Sztuki która próbuje przykuć uwagę i wypromować nowatorstwo kreacji. Sztuka od zawsze szokowała i zaskakiwała, tak często, że zastanawiam się, czyż nie taki miał być jej cel. Dzięki temu, że rozwijała się, ewoluowała, artyzm i mistrzostwo mogły się stać wolne i nieokiełznane, wyrastać z kanonów i ram. Dzięki temu możemy dziś swobodnie i bezkarnie kształtować i rozwijać współczesną sztukę. Narzędziem artysty przestał już być tylko pędzel czy glina a środkiem wyrazy akademicko rygorystyczny kanon barw. Podstawą stała się czysta, niezmącona niczym wizja, pierwotny przekaz, pierwsze emocje. Ich realizacja, czyli proces twórczy, pozwala na swobodne wykorzystanie wszelkiego rodzaju tworzywa do stworzenia dzieła prawdziwego, nie spętanego w zakazy, nakazy i inne.
Od jakiegoś czasu wiele emocji, sporów, dyskusji i kontrowersji wywołuje szokująca, mrożąca krew w żyłach wystawa The Bodies The Exibition niemieckiego anatoma Gunthera von Hagensa. Zyskała sobie zarówno wielu zwolenników doceniających walory edukacyjne jak i wielu oburzonych przeciwników, zarzucających doktorowi Hagensowi brak poszanowania godności ludzkiej, stawiających wiele zarzutów natury moralnej i etycznej.
Tak samo jak i dziś, opinie dotyczące [/link]prymitywizmu[/link] jaki wykazywała sztuka Picassa, wyrażali krytycy sztuki na przełomie XIX i XX wieku. Pierwsze wystawy kubistów (nie występujących jeszcze pod tą nazwą) spotykały się z negatywnym odbiorem. Andre Salmon, krytyk sztuki, określa nowy kierunek bzdurnym wynalazkiem głupców, którzy chcieli by mieć w Picassie duchownego przewodnika". Inny z nich, Guillaume Apollinaire kilka lat później stwierdził: wiem, że to kubizm wznosi się dzisiaj w sztuce francuskiej najwyżej.
Może w analizie tych zagadnień pomocne będzie ustalenie, kogo można obdarować mianem artysty i jaka Galeria Sztuki wystawia jego dziela. Przy tej okazji nasuwa się kilka pytań. Czy każdy twórca jest artystą? Czy artysta to twórca dzieła tylko zamierzonego? Czy skandal wyklucza artyzm twórcy?
Inaczej temat śmierci, ale równie kontrowersyjnie, pojawia się w pracach kolejnego znanego artysty, Andy Warhol’a, sztandarowego twórcy pop-artu, sztuki masowej. Maluje on obrazy cykliczne, i poza sławną Marilyn z jego pracowni wychodzą takie kontrowersyjne obrazy, jak Krzesło elektryczne czy Kraksa samochodowa.
Dlaczego inaczej odnosimy się do wystawy The Bodies? Może skandalista doktor Hagens jest współczesnym doktorem Tulpem i Rembrandtem w jednej osobie? Może jego twórczość jest niezrozumiana przez jemu współczesnych odbiorców a w przyszłości zyska uznanie i prestiż? Może jego twórczość przerasta nas, jako odbiorców?
Szokujące. Kontrowersyjne. Skandaliczne! Może jednak warto pomyśleć głębiej nad wartością artystyczną tej wystawy? Za chwilę przytoczę kilka arcydziel dobrze nam znanych i prosperujących w naszej historii i kulturze mistrzów, które nie odbiegają aż tak bardzo od wspomnianej ekspozycji, i mogły by pozwolić nam stwierdzić, że doktor Hagens zasługuje na pewne miejsce wśród nich. Może jest twórcą, którego wizje spotykają się z niezrozumieniem współczesnych, artystą, który wyprzedza swój czas.